سیستم تعلیق یکی از بخش های کلیدی هر خودرو محسوب می شود که تأثیر مستقیمی بر راحتی رانندگی، پایداری و کنترل خودرو دارد. در میان قطعات سیستم تعلیق، طبق ها نقش مهمی در اتصال چرخ ها به شاسی خودرو و جذب ضربات جاده ایفا میکنند. خودروهای هایما نیز از این قاعده مستثنا نیستند و در سیستم تعلیق خود از طبق بالا و طبق پایین استفاده می کنند. اما این دو قطعه چه تفاوتی با هم دارند و هرکدام چه وظایفی بر عهده دارند؟
طبق خودرو چیست و چه نقشی در سیستم تعلیق دارد؟
طبق (Control Arm) یک قطعه فلزی است که وظیفه اتصال چرخ ها به شاسی خودرو و حفظ تعادل و پایداری آن را بر عهده دارد. این قطعه بهصورت مفصلی طراحی شده و به کمک بوش ها و سیبک ها به سیستم تعلیق و شاسی متصل می شود. طبق ها در خودروهای هایما میتوانند تک جناغی یا دو جناغی باشند و بسته به طراحی سیستم تعلیق در محور جلو یا عقب خودرو بهکار روند.
طبق چپ H30 کراس
تفاوت بین طبق بالا و طبق پایین در خودروهای هایما
۱. موقعیت قرارگیری در سیستم تعلیق
طبق بالا در قسمت بالایی چرخ ها و نزدیک به کمک فنر نصب میشود.
طبق پایین در قسمت پایینی چرخ ها قرار دارد و معمولاً به شاسی متصل است.
۲. نقش در پایداری و تعادل خودرو
طبق بالا وظیفه کنترل زاویه چرخ ها و توزیع نیروهای وارده از سمت کمک فنر را دارد.
طبق پایین بیشتر نیروهای واردشده از سطح جاده را جذب کرده و از انتقال لرزش به بدنه خودرو جلوگیری می کند.
۳. طراحی و شکل ظاهری
طبق بالا معمولاً کوچک تر و سبک تر از طبق پایین است.
طبق پایین بزرگ تر و مقاوم تر طراحی می شود تا بتواند فشار بیشتری را تحمل کند.
۴. میزان تحمل فشار و ضربه
طبق پایین به دلیل قرارگیری در نزدیک ترین نقطه به سطح جاده، بیشترین میزان فشار، ضربه و لرزش را جذب میکند.
طبق بالا فشار کمتری را متحمل می شود، اما نقش مهمی در زاویه فرمان و تعادل خودرو دارد.
۵. احتمال آسیب دیدگی و استهلاک
طبق پایین به دلیل قرارگیری نزدیک به سطح جاده، بیشتر در معرض ضربات ناشی از چاله ها، دستاندازها و تصادفات است و نسبت به طبق بالا بیشتر دچار خرابی و نیاز به تعویض می شود.
طبق بالا کمتر دچار خرابی میشود، اما ممکن است به دلیل فشار زیاد بر سیبک و بوش ها، در طولانی مدت فرسوده شود.
آیا تمام خودروهای هایما از طبق بالا و پایین استفاده می کنند؟
بسته به مدل و طراحی خودروهای هایما، نوع سیستم تعلیق متفاوت است.
برخی مدل های هایما مانند هایما S5 و S7 از تعلیق مک فرسون در چرخ های جلو استفاده می کنند که در این نوع طراحی فقط طبق پایین وجود دارد و طبق بالا حذف شده است.
در برخی مدل های دیگر که از سیستم تعلیق جناغی دوبل (Double Wishbone) بهره می برند، هر دو نوع طبق بالا و پایین در کنار هم کار می کنند.
علائم خرابی طبق بالا و طبق پایین در خودروهای هایما
علائم خرابی طبق پایین:
صدای تق تق و ضربه ای هنگام عبور از دست اندازها
لرزش فرمان هنگام رانندگی
ساییدگی نامتعادل لاستیک ها
کاهش پایداری و افزایش تکان های خودرو
علائم خرابی طبق بالا:
انحراف خودرو هنگام فرمان گیری
سفت شدن یا لق زدن فرمان
افت کیفیت سواری و احساس لرزش در بدنه خودرو
ایجاد سر و صدای اضافی هنگام عبور از چاله ها
نتیجه گیری
طبق بالا و طبق پایین هر دو در عملکرد صحیح سیستم تعلیق خودرو تأثیر دارند و حذف یا خرابی هرکدام میتواند بر هندلینگ و پایداری خودرو تأثیر منفی بگذارد.
طبق پایین بیشتر تحت فشار قرار دارد و نسبت به طبق بالا زودتر خراب میشود، بنابراین توجه به علائم خرابی آن و تعویض بهموقع، امری ضروری است.
در خودروهایی که تنها از طبق پایین استفاده میکنند (مانند هایما S5 و S7)، این قطعه نقش کلیدی در تعادل خودرو دارد و باید در شرایط خوبی نگهداری شود.